หนังสือธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ โดย อ.ไชยทรง จันทรอารีย์

 

        ประโยชน์ของการปฏิบัติสมาธิ

        พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงชักชวนให้ชาวพุทธลงมือปฏิบัติสมาธิตาม ดังมีพระดำรัสว่า "สมาธึ ภิกฺขเว ภาเวถ สมาหิโต ยถาภูตํ ปชานาติ" แปลว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จงยังสมาธิให้เกิดขึ้นเถิด ผู้ที่มีจิตตั้งมั่นแล้ว ย่อมรู้เห็นตามความเป็นจริง ดังนี้"

        ทั้งนี้แสดงให้เห็นว่า จิตที่เป็นสมาธิสามารถสลัดความยึดถืออารมณ์ ความยินดียินร้าย ซึ่งทำให้เกิดความเศร้าหมองออกไปได้อย่างสิ้นเชิง และเปิดสภาพอันประภัสสผ่องใสของตนเอง ให้ปรากฏขึ้นตามเดิมด้วย

        ดังนั้น ผู้ที่สามารถทำจิตให้เป็นสมาธิจนชำนาญคล่องแคล่ว จิตย่อมหลุดพ้นตั้งมั่นอยู่ได้ด้วยตนเอง คือ ไม่ต้องพึ่งพาอารมณ์หรือสิ่งใดๆจากภายนอกเลย และย่อมรู้เห็นตามความเป็นจริง (เห็นอริยสัจ ๔) ดังนี้คือ :

         ๑.เห็นจิตที่ส่งออกไปยึดอารมณ์ภายนอกด้วยความยินดียินร้าย เป็น เหตุให้เกิดทุกข์ -สมุทัย
    ๒.เห็นจิตซัดส่ายเนื่องด้วยอารมณ์นั้นๆ เป็น ทุกข์
    ๓.เห็นว่าการปฏิบัติสัมมาสมาธิ สามารถปล่อยวางอารมณ์ต่างๆ ออกไปได้ เป็น มรรค
    ๔.เห็นผลจากการปล่อยวางอารมณ์ ทำให้จิตสิ้นการปรุงแต่งได้ เป็น นิโรธ


        ถ้าผู้ปฏิบัติสามารถประคองจิตไว้ให้ตั้งมั่นอยู่อย่างต่อเนื่องไม่ขาดสาย ณ ฐานที่ตั้งสติที่ได้อุปโลกน์ไว้ด้วยแล้ว จิตก็ย่อมหลุดพ้นจากการปรุงแต่งใดๆ อย่างสิ้นเชิง และเป็นการถาวรตลอดไป ผู้ปฏิบัติผู้นั้นก็ย่อมเข้าถึงสภาพแท้จริงของพระพุทธศาสนา และจิตย่อมบริสุทธิ์ปราศจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งหลายด้วย.

 

คัดลอกจาก ธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ อ.ไชยทรง จันทรอารีย์ หน้า ๑๐๗-๑๐๘

 

        ก่อนหน้า สมาธิในพระพุทธศาสนา

        อ่านต่อ   การปฏิบัติสมาธิ

 

        เรื่องสมาธิ

        สมาธิในพระพุทธศาสนา

        สมาธิในศาสนาพราหมณ์

        การปฏิบัติสมาธิ

        ประโยชน์ของการปฏิบัติสมาธิ

        สาเหตุให้พระศาสนาเสื่อมสูญ

        สัมมาสมาธิ (สมาธิถูก)

        ฌานในศาสนาพราหมณ์

        ฌานในศาสนาพุทธ

        วิเวก ๓

        ปีติและสุข

        การเกิดขึ้นของปีติและสุข

        ชนิดของปีติ

        นิมิตในขณะปฏิบัติสมาธิ

        สุญญตวิโมกข์

        อัญญาวิโมกข์

        การใช้ปัญญาตัดอารมณ์ฉับพลัน

        การนำผลของการปฏิบัติสมาธิไปใช้

        นิมิตแห่งจิต

        สมาธิที่มีโดยธรรมชาติ,ไม่มี

        ความตั้งใจทำงาน,ไม่ใช่สมาธิ

        การทำสมาธิ หลับตาหรือลืมตา

        เจโตสมาธิ (อาศัยความตั้งมั่นแห่งจิต)

        เจโตสมาธิ (อาศัยความประกอบเนืองๆ)

        เจโตสมาธิ (อาศัยมนสิการโดยชอบ)

        เจโตสมาธิ (อาศัยความไม่ประมาท)

        คำแนะนำการปฏิบัติสมาธิ