หนังสือธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ โดย อ.ไชยทรง จันทรอารีย์

 

การนำผลของการปฏิบัติสมาธิไปใช้ (วิปัสสนา)

คำว่า วิปัสสนา เป็นคำที่มีการใช้กันอย่างกว้างขวางในปัจจุบัน วิปัสสนา ก็คือ การนำผลของการปฏิบัติสมาธิมาใช้ หรือก็คือ การปฏิบัติในขั้นปัญญาสิกขา ซึ่งต้องอยู่บนพื้นฐานของสมาธิ แต่ละไว้ในฐานที่เข้าใจ และไม่กล่าวซ้ำ ถึงวิธีปฏิบัติสมาธิอีก

หมายความว่า ในการฝึกปฏิบัติสมาธินั้น ผู้ปฏิบัติต้องปล่อยวางอารมณ์และอาการของจิตที่เนื่องด้วยอารมณ์ออกไปจนหมดสิ้น จิตจึงจะสงบ ดังนั้น ถ้ายิ่งฝึกให้มากขึ้นแล้ว ผู้ปฏิบัติก็ย่อมสั่งสมความคล่องแคล่ว ในการปล่อยวางอารมณ์และอาการของจิตที่เนื่องด้วยอารมณ์ ได้มากขึ้นตามลำดับ เช่นเดียวกันด้วย

ส่วนการฝึกปฏิบัติวิปัสสนา หรือ การปฏิบัติในขั้นปัญญานั้น ผู้ปฏิบัติเพียงแต่นำความคลอ่งแคล่วที่ฝึกไว้แล้วเอามาใช้ปล่อยวางอารมณ์ที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย รวม ๕ ทาง และทำให้จิตสงบตั้งมั่นเป็นสมาธิ เช่นเดียวกับขณะที่ฝึกปฏิบัติสมาธิก่อนหน้านี้เหมือนกัน

 

คัดลอกจากธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ อ.ไชยทรง จันทรอารีย์ หน้า ๑๔๓

 

ก่อนหน้า  การใช้ปัญญาตัดอารมณ์ฉับพลัน

อ่านต่อ  นิมิตแห่งจิต