หนังสือธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ โดย อ.ไชยทรง จันทรอารีย์

 

คำแนะนำการปฏิบัติสมาธิ

๑.ตั้งกายให้ตรงและทำจิตให้สบาย เลิกคิดถึงเรื่องราวในอดีตต่างๆที่ผ่านไปแล้ว เลิกคิดถึงเรื่องราวในอนาคตที่ยังมาไม่ถึง และเลิกคิดถึงเรื่องราวใดๆเฉพาะหน้าเสียทั้งสิ้น

๒.อธิษฐานจิตว่าดังนี้ "ณ โอกาสนี้ ข้าพเจ้าจะตั้งสติพิจารณาลมหายใจเข้าออกเพียงประการเดียวเท่านั้น เมื่อลมหายใจออกก็รู้ชัด และเมื่อลมหายใจเข้าก็รู้ชัดตามความเป็นจริง ขอให้จิตของข้าพเจ้าเป็นสมาธิและเกิดมีสติปัญญาอันไพบูลย์ด้วย"

๓.สิ่งที่จะต้องจำให้แม่น ก็คือ ในขณะที่กำลังกำหนดลมหายใจเข้าออกอยู่นั้น ลมหายใจสัมผัสเด่นชัดตรงจุดใดมากที่สุด(ที่ริมฝีปากบน ที่ปลายจมูก หรือในช่องจมูก) ก็ให้ตั้งสติไว้ให้แน่นอยู่ที่ตรงจุดนั้นเพียงแห่งเดียว อย่าให้เลื่อนไปอยู่ที่อื่นตลอดชีวิตของเรานี้ อุปมาดังการตอกเสาเข็มลงไปให้แน่นอยู่ในหิน ระวังอย่าให้สติแลบออกไปจากจุดนี้ หรืออย่าให้สติแล่นตามลมหายใจเข้าไปข้างในหรือออกไปข้างนอกเป็นอันขาด

๔.เมื่อจิตสงบเป็นสมาธิดีแล้ว ลมหายใจเข้าออกก็จะสงบประณีตตามไปด้วย ทำให้ชำนาญและรักษาจิตที่อยู่ในสภาวะนี้ไว้ตลอดเวลา เมื่อมีสิ่งใดมากระทบจิต ก็ระวังรักษาจิตไว้ไม่ให้หวั่นไหวฟุ้งซ่านไปตามอารมณ์นั้นๆ ระวังรักษาจิตให้มีสมาธิอยู่เสมอ จิตก็จะแจ่มใสเกิดมีปัญญาผ่องใส เหมาะแก่การงานต่างๆรวมทั้งการเล่าเรียนที่กำลังดำเนินอยู่นี้ด้วย

๕.คุณค่าของความเป็นมนุษย์อยู่ที่ตรง ระวังรักษาจิตให้มีสมาธิอยู่เสมอ ไม่ให้หวั่นไหวฟุ้งซ่านเมื่อมีอารมณ์ภายนอกมากระทบ ตรงนี้แหละที่พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ จะคุ้มครองรักษาผู้ปฏิบัติ ให้พ้นจากภัยพิบัติต่างๆได้ อย่างมิต้องสงสัย

๖.พิจารณาอยู่เนืองๆว่า ลมหายใจเข้าออกของเราที่สูดเข้าสูดออกอยู่นี้ เป็นสิ่งที่ไม่เที่ยงแท้ถาวรอะไร ไม่ช้าก็ต้องพลัดพรากจากร่างกายนี้ไปแน่นอน จึงควรระวังรักษาจิตซึ่งไม่ตายนี้ไว้ให้บริสุทธิ์ปราศจากกิเลสเสมอ

๗.คำแผ่เมตตาประจำวัน ให้พึงตั้งจิตแผ่เมตตาให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลายด้วยความจริงใจและตั้งใจที่สุด และกล่าวว่าดังนี้

"สัตว์ทั้งหลายที่เป็นเพื่อนทุกข์เกิดแก่เจ็บตายด้วยกันทั้งหมดทั้งสิ้น จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้มีเวรซึ่งกันและกันเลย จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้เบียดเบียนซึ่งกันและกันเลย จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้มีความทุกข์กายทุกข์ใจเลย ขอให้มีความสุขกายสุขใจ รู้จักรักษาตนให้พ้นจากทุกข์ภัยทั้งสิ้นเทอญ"

เอกสารเรื่อง "คำแนะนำการปฏิบัติสมาธิ" ฉบับนี้ กรมการศาสนาได้เห็นชอบด้วยแล้ว ตามหนังสือที่ ศธ.๐๔๐๔/๑๕๓๕๕ ลว.๓๐ ต.ค.๒๕๒๒

 

 

คัดลอกจากธรรมประทีป ๙ ธรรมะภาคปฏิบัติ อ.ไชยทรง จันทรอารีย์ หน้า ๑๖๗-๑๖๘

 

ก่อนหน้า  เจโตสมาธิ

อ่านต่อ  สติปัฏฐาน ๔